
รู้จักขนคุด สาเหตุ อาการ วิธีรักษา
ขนคุด หรือที่เรียกในทางการแพทย์ว่า Keratosis Pilaris เป็นปัญหาผิวหนังที่สามารถพบได้บ่อย ประมาณ 40% ในคนไทย โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่น ลักษณะของขนคุดจะปรากฏเป็นตุ่มเล็ก ๆ สีแดงหรือสีน้ำตาล รอบรูขุมขน ทำให้ผิวหนังดูขรุขระและไม่เรียบเนียน แม้ว่าขนคุดจะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่ก็สามารถส่งผลกระทบต่อความมั่นใจได้ครับ
ขนคุดเกิดจากอะไร ? ลักษณะแบบไหนเรียกขนคุด ? มีวิธีรักษาแบบใดบ้าง ? สามารถป้องกันไม่ให้ขนคุดเกิดซ้ำได้หรือไม่ ? หมอมีข้อมูลเหล่านี้มาให้ศึกษา เพื่อนำไปใช้ดูแลตัวเองครับ
สารบัญ ขนคุด
ขนคุด (Keratosis Pilaris) คืออะไร ?

ขนคุด หรือ Keratosis Pilaris (KP) เป็นภาวะผิวหนังที่พบได้บ่อย เกิดจากการสะสมของเคราตินรอบรูขุมขน ทำให้เกิดเป็นตุ่มเล็ก ๆ คล้ายตุ่มหนังไก่บนผิวหนัง ลักษณะของขนคุดจะมีขนที่ขดคดเป็นวง หรือขนที่งอกใต้ผิวหนังไม่สามารถออกมาข้างนอกได้ตามปกติ และอาจมีอาการคันร่วมด้วย

เคราตินคืออะไร ? เคราตินเป็นโปรตีนธรรมชาติที่ช่วยปกป้องผิวหนังจากการระคายเคือง แต่เมื่อมีการผลิตเคราตินมากเกินไป จะทำให้เกิดการอุดตันรอบรูขุมขน ส่งผลให้เกิดขนคุดขึ้น ภาวะนี้ไม่ติดต่อและไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ แต่อาจทำให้คนไข้เกิดความวิตกกังวล เกี่ยวกับรูปลักษณ์ และความสวยงาม ไม่มั่นใจในรูปลักษณ์ของตนเอง
สำหรับโรคขนคุดสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ และในประเทศไทยมีรายงานว่า พบได้ตั้งแต่อายุ 1 ถึง 67 ปี เริ่มพบในเด็กอายุ 10 ปีแรกถึงร้อยละ 26 และในช่วงอายุ 11-20 ปี ร้อยละ 42 ซึ่งบางรายงานพบในช่วงอายุ 10 ปีแรกถึงร้อยละ 57 พบคนในครอบครัวเป็นโรคขนคุดด้วยร้อยละ 21 และ 67 พบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย จึงอาจจะทำให้หญิงสาววัยรุ่นบางรายรู้สึกวิตกกังวลถึงความไม่สวยงามหรือผิวไม่เรียบเนียนได้ โดยเฉพาะขนคุดนอกร่มผ้า
สาเหตุของขนคุดเกิดจากอะไร ?
สาเหตุของขนคุดมาจากหลายปัจจัยที่ทำงานร่วมกัน ได้แก่

- ปัจจัยทางพันธุกรรม ขนคุดมักมีแนวโน้มถ่ายทอดทางพันธุกรรม หากพ่อแม่มีประวัติเป็นขนคุด ลูกก็มีโอกาสเป็นขนคุดสูงกว่าคนทั่วไป การผลิตเคราตินที่ผิดปกติในครอบครัวเป็นสาเหตุสำคัญ
- การผลิตเคราตินมากเกินไป เมื่อร่างกายผลิตเคราตินมากเกินไป โปรตีนนี้จะไปสะสมรอบรูขุมขน ทำให้เกิดการอุดตันและเป็นขนคุดขึ้น
- ผิวหนังแห้ง ผิวหนังที่แห้งจะทำให้การผลิตและการหลุดออกของเซลล์ผิวหนังผิดปกติ ส่งผลให้เกิดการสะสมของเคราตินมากขึ้น
- การเปลี่ยนแปลงฮอร์โมน ในช่วงวัยแรกรุ่น ตั้งครรภ์ ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงอาจทำให้เกิดขนคุดหรือทำให้อาการแย่ลง
- การแวกซ์ ถอน โกน สามารถทำให้เกิดขนคุดได้ เพราะเมื่อขนที่ถูกกำจัดไปงอกขึ้นมาใหม่ อาจม้วนกลับเข้าไปใต้ผิวหนังแทนที่จะงอกออกมาตรง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริเวณที่ขนหยาบหรือหยิก เช่น บริเวณจุดซ่อนเร้น
- ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เช่น อากาศแห้ง การใช้สบู่ที่แรง การถูผิวหนังแรงเกินไป หรือการสวมใส่เสื้อผ้าที่แน่นเกินไป อาจเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดขนคุดได้
ขนคุดเกิดขึ้นที่บริเวณไหนได้บ้าง ?
ขนคุดสามารถเกิดขึ้นได้ในหลายบริเวณของร่างกาย โดยบริเวณที่พบบ่อยที่สุด ได้แก่

- ขนคุดที่ขาและแขน เป็นตำแหน่งที่พบขนคุดได้บ่อยที่สุด โดยเฉพาะด้านนอกของแขนบนและด้านหน้าของต้นขา
- ขนคุดรักแร้ หรือที่เรียกว่า “รักแร้หนังไก่” พบได้บ่อยเช่นกันเกิดจากการอุดตันของเซลล์ผิวที่ตายแล้วในรูขุมขน ทำให้เส้นขนงอ ขด อยู่ใต้ผิวหนัง รวมถึงมีปัจจัยอื่น ๆ กระตุ้น เช่น การกำจัดขนผิดวิธี การเสียดสี
- ขนคุดบริเวณก้น ขนคุดที่บริเวณก้นก็พบได้บ่อย โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่น อาจทำให้ผิวหนังดูขรุขระและมีสีไม่สม่ำเสมอ
- ขนคุดบริเวณหลัง ขนคุดสามารถเกิดขึ้นได้ที่หลังส่วนบน โดยเฉพาะบริเวณไหล่และส่วนกลางของหลัง
- บริเวณอื่น ๆ ขนคุดอาจพบได้ที่ใบหน้า โดยเฉพาะบริเวณแก้ม หรือบริเวณอื่น ๆ ที่มีขนขึ้น เช่น อก หน้าอก หรือแม้กระทั่งคิ้ว
อาการของขนคุด มีลักษณะอย่างไร ?
อาการของขนคุดมีลักษณะเฉพาะที่สามารถสังเกตได้ไม่ยาก ได้แก่
- ตุ่มเล็ก ๆ รอบรูขุมขน จะปรากฏเป็นตุ่มเล็ก ๆ สีแดง สีน้ำตาล หรือสีเนื้อ รอบรูขุมขน ตุ่มเหล่านี้อาจมีขนที่ขดคดหรืองอกผิดปกติอยู่ข้างใน
- ผิวหนังขรุขระ บริเวณที่เป็นขนคุดจะมีผิวหนังที่ไม่เรียบเนียน รู้สึกขรุขระเมื่อสัมผัส คล้ายกับการสัมผัสกระดาษทราย
- อาการคัน บางครั้งขนคุดอาจก่อให้เกิดอาการคันได้ โดยเฉพาะเมื่อผิวหนังแห้งหรือมีการระคายเคือง
- การอักเสบ ในบางกรณี บริเวณขนคุดอาจมีการอักเสบ ทำให้ผิวหนังแดงและเจ็บได้ โดยเฉพาะถ้ามีการเกาหรือแกะขนคุด
- ผิวหนังสีไม่สม่ำเสมอ บริเวณที่เป็นขนคุดอาจมีสีผิวที่เข้มกว่าบริเวณอื่น เนื่องจากการสะสมของเคราตินและการอักเสบ
5 วิธีรักษาขนคุด เลือกทำแบบไหนดี ?
การรักษาขนคุดทำได้หลายวิธีครับ ทั้งการดูแลตัวเองเบื้องต้น ไปจนถึงพบแพทย์ในกรณีที่มีอาการรุนแรง หรือต้องการตัดวงจรการเกิดขนคุดแบบไม่กลับมาเป็นซ้ำ ดังนี้
1.จัดการขนคุดด้วยการถอน
หลาย ๆ คนพยายามจัดการขนคุดด้วยการถอน วิธีนี้หมอไม่แนะนำให้ทำครับ เนื่องจากอาจทำให้เกิดการ ติดเชื้อ ขนคุดอักเสบ หรือแผลเป็นได้
หากจำเป็นต้องถอน ควรปรึกษาแพทย์จะดีที่สุด เพราะแพทย์อาจใช้เครื่องมือพิเศษในการถอนขนคุดอย่างปลอดภัย เช่น ใช้เข็มปลายแหลมเพื่อดึงขนคุดออกมา หรือใช้จี้ไฟฟ้าเพื่อทำลายรากขน ป้องกันการเกิดขนคุดซ้ำ พร้อมทั้งให้คำแนะนำในการดูแลหลังการถอนขนคุดได้
2.ขัดผิวหรือสครับผิวสม่ำเสมอ
การขัดผิวอย่างอ่อนโยนสามารถช่วยขจัดเซลล์ผิวหนังเก่าและเคราตินที่สะสมได้ รวมถึงช่วยให้ขนคุดหลุดออกไป โดยควรใช้ผลิตภัณฑ์ขัดผิวที่มีส่วนผสมของ AHA (Alpha Hydroxy Acid) หรือ BHA (Beta Hydroxy Acid) หรือใช้ผลิตภัณฑ์เอ็กซ์โฟลิเอท ขจัดเซลล์ผิวตาย โดยการขัดผิวควรทำ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ และต้องใช้ครีมบำรุงผิวตามหลังการขัดผิวทุกครั้ง
3.ประคบอุ่นรักษาขนคุด
การประคบอุ่นเพื่อเปิดรูขุมขน จะช่วยทำให้ขนงอกขึ้นมาได้ และช่วยลดการอักเสบ หลังทำควรทามอยเจอร์ไรเซอร์เพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิว
4.รักษาขนคุดด้วยการใช้ยา
ในเคสที่มีขนคุดร่วมกับอาการบวมแดง คัน ระคายเคือง หรือติดเชื้อร่วมด้วย แพทย์อาจสั่งยาเพื่อลดการอักเสบ และบรรเทาอาการครับ เช่น
- ยาที่มี Tretinoin หรือ Retinoid ช่วยลดการสะสมของเคราตินและกระตุ้นการหลุดออกของเซลล์ผิวหนัง
- ยาที่มี Urea ช่วยให้ผิวหนังนุ่มชุ่มชื้นและลดการสะสมของเคราติน
- ยาทา Steroid ลดการอักเสบในกรณีที่มีอาการรุนแรง
- ยาที่มี Lactic Acid หรือ Glycolic Acid ช่วยขจัดเซลล์ผิวหนังเก่าและลดการอุดตันของขุมขน
5.การทำเลเซอร์รักษาขนคุด
เลเซอร์เป็นวิธีรักษาขนคุดที่มีประสิทธิภาพสูง โดยใช้แสงเลเซอร์ทำลายขนที่อยู่ใต้ผิวหนัง ลดการอักเสบ และกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ วิธีนี้ให้ผลลัพธ์ที่ยาวนานและลดการกลับมาเป็นซ้ำของขนคุด โดยเลเซอร์ที่ได้รับความนิยมใช้รักษาขนคุดคือ Nd:YAG Laser
การทำเลเซอร์ขน คืออะไร กำจัดขนได้อย่างไร หมอมีเขียนสรุปไว้ในบทความ เลเซอร์ขน คืออะไร ? มีกี่แบบ ? ทำบริเวณไหนได้บ้าง ช่วยกำจัดขนถาวรจริงไหม ? เข้าไปอ่านเพิ่มเติมได้ครับ


วิเคราะห์ข้อดีของการรักษาขนคุดด้วยเลเซอร์
การรักษาขนคุดด้วยเลเซอร์มีข้อดีหลายประการที่ทำให้ปัจจุบันกลายเป็นตัวเลือกยอดนิยม
- ประสิทธิภาพสูง เลเซอร์สามารถรักษาขนคุดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าวิธีอื่น ๆ โดยเฉพาะในกรณีที่ขนคุดติดขัดมานาน
- ผลลัพธ์ยาวนาน หลังจากการรักษาด้วยเลเซอร์แล้ว ขนคุดมีแนวโน้มที่จะกลับมาน้อยกว่าการรักษาด้วยวิธีอื่น
- ปลอดภัย เมื่อทำโดยแพทย์ที่มีประสบการณ์หรือนักกายภาพ การรักษาด้วยเลเซอร์มีความปลอดภัยสูงและมีผลข้างเคียงน้อย
- รักษาได้หลายบริเวณพร้อมกัน เลเซอร์สามารถรักษาขนคุดในบริเวณกว้างได้ในคราวเดียว ประหยัดเวลาในการรักษา
- ไม่เจ็บปวดมาก วิธีการทำเลเซอร์จัดการขนคุด เป็นเทคโนโลยีเลเซอร์สมัยใหม่ มีตัวช่วยระบายความร้อนที่ ช่วยลดความเจ็บปวดในระหว่างการรักษาได้
- ช่วยปรับปรุงผิวหนังโดยรวม นอกจากรักษาขนคุดแล้ว เลเซอร์ยังช่วยให้ผิวหนังเรียบเนียนและสีสวยขึ้น
ทำเลเซอร์ขนคุด ต้องทำกี่ครั้งถึงจะหาย
การทำเลเซอร์ขนคุด หากใช้เครื่องเลเซอร์ขนที่ได้มาตรฐาน ทำ 5-8 ครั้ง ทุก 1 เดือน ก็จะทำให้ขนหายถาวรได้ครับ
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับฮอร์โมนของแต่ละคนร่วมด้วย เพื่อให้การเลเซอร์ขนมีประสิทธิภาพและได้ผลลัพธ์ดีที่สุด ควรทำต่อเนื่องตามคำแนะนำของแพทย์และนักกายภาพ เพราะหากทำบ่อยเกินไป ก็อาจก่อให้เกิดการระคายเคืองได้
เลเซอร์ขนคุดกี่บาท แพงไหม ?
ราคาเลเซอร์ขนคุดจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับบริเวณที่ทำ เทคโนโลยีเครื่องเลเซอร์ และจำนวนครั้งที่ทำ โดยราคาเริ่มต้นต่อครั้งอยู่ที่ประมาณ 500 บาทขึ้นไป สำหรับที่ V Square Clinic มีโปรโมชันการทำเลเซอร์ขน ดังนี้

ทำไมควรทำเลเซอร์รักษาขนคุดที่ V Square Clinic
สำหรับที่ V Square Clinic มีการบริการหัตถการเลเซอร์ขน และเลเซอร์ขนคุด เช่นกันครับ โดยจะเป็นโปรแกรม Cool Yag 1064 ใช้เครื่องเลเซอร์ยี่ห้อ Light B Evo-Long Pulse Nd: YAG 1064 nm นำเข้าจากอิตาลี เป็นเครื่องที่ปลอดภัย ได้มาตรฐาน ผ่านการรับรองจาก FDA ทั้งอเมริกา ยุโรป ไทย

ดูแลโดยนักกายภาพที่ความรู้ทางกายภาพของเส้นขนและสภาพผิวหนัง ที่ผ่านการอบรมการใช้เครื่องเลเซอร์มาอย่างดี
สามารถกำจัดขนลงลึกถึงรากขนในผิวชั้นลึก ทำลายได้ถึงเซลล์รากขน แบบถึงรากถึงโคน โดยจะทำควบคู่กับเครื่อง New Cryo 7 พ่นลมเย็น นำเข้าจากเยอรมัน สามารถเป่าลมเย็นได้ถึง -30 องศา สามารถปรับระดับได้ จึงช่วยให้ไม่เจ็บ ไม่แสบ สบายผิวขณะทำการรักษาครับ

วิธีการป้องกันขนคุด มีอะไรบ้าง ?
หลังการรักษาขนคุด เชื่อว่าไม่มีใครอยากกลับมาเป็นซ้ำ การดูแลตัวเองเพื่อป้องกันการเกิดขนคุดเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดขนคุดซ้ำได้ครับ โดยควรดูแลตัวเองดังนี้
- บำรุงผิวหนังให้ชุ่มชื้น ใช้ครีมบำรุงผิวที่มีส่วนผสมของ Urea, Lactic Acid หรือ Ceramide เป็นประจำ เพื่อรักษาความชุ่มชื้นของผิวหนัง
- หยุดต้นตอของขนคุด การทำเลเซอร์ขน เทคโนโลยี Long Pulse ND Yag สามารถหยุดต้นต่อการเกิดขนคุดได้
- เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่อ่อนโยน หลีกเลี่ยงสบู่หรือเจลอาบน้ำที่มีส่วนผสมแรง ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ไม่ทำให้ผิวแห้ง
- ขัดผิวอย่างสม่ำเสมอแต่อ่อนโยน ขัดผิวเบา ๆ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ด้วยผลิตภัณฑ์ที่มี AHA หรือ BHA
- หลีกเลี่ยงการเกาหรือแกะขนคุด การเกาหรือแกะขนคุดจะทำให้เกิดการอักเสบและแผลเป็นได้
- สวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี หลีกเลี่ยงเสื้อผ้าที่แน่นเกินไปหรือไม่ระบายอากาศ
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ การดื่มน้ำช่วยรักษาความชุ่มชื้นของผิวหนังจากภายใน
- อาบน้ำทำความสะอาดร่างกายทุกวัน โดยเฉพาะหลังออกกำลังกาย และเช็ดตัวให้แห้งสนิทก่อนสวมใส่เสื้อผ้า
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรักษาขนคุด
ขนคุดควรดึงออกไหม ?
ไม่ควรดึงขนคุดออกด้วยตนเองครับ เนื่องจากอาจทำให้เกิดการอักเสบ การติดเชื้อ หรือแผลเป็นได้ การดึงขนคุดอย่างไม่ถูกต้องอาจทำให้ขนขึ้นไปในทิศทางผิดและเกิดขนคุดใหม่ได้ หากต้องการถอนขนคุด ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อการรักษาที่ปลอดภัย
ไม่อยากเกิดขนคุด แวกซ์ โกน ถอนขนอันไหนดีกว่ากัน ?
จริงๆ แล้วทั้งการ แวกซ์ โกน ถอน เป็นวิธีที่ควรหลีกเลี่ยงครับ เพราะล้วนเป็นวิธีที่มีความเสี่ยงทำให้เกิดการบาดเจ็บต่อรูขุมขน วิธีที่ดีที่สุดในระยะยาวและลดการเกิดขนคุดคือการทำเลเซอร์กำจัดขน ซึ่งเป็นการกำจัดขนถึงรากอย่างถาวรโดยไม่ทำลายผิวหนัง
ดูยังไงว่าเป็นขนคุด ?
วิธีสังเกตว่าปัญหาผิวที่เกิดขึ้นคือลักษณะของขนคุดหรือไม่ สามารถสังเกตได้ดังนี้
- มีตุ่มเล็ก ๆ สีแดงหรือสีเนื้อรอบรูขุมขน
- ผิวหนังรู้สึกขรุขระเหมือนกระดาษทราย
- มักพบบริเวณแขน ขา หรือก้น
- อาจมีขนขุดคดหรือขนที่ไม่สามารถโผล่ออกมาได้ปกติ
- หากไม่แน่ใจ ควรปรึกษาแพทย์ผิวหนังเพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำ
เป็นขนคุดหายเองได้ไหม ?
ขนคุดสามารถหายเองได้ในบางกรณี โดยเฉพาะในเด็กที่อาจหายไปเมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ อย่างไรก็ตาม ในผู้ใหญ่หลายคน ขนคุดมักจะเป็นปัญหาที่คงอยู่และต้องการการรักษา การดูแลผิวหนังอย่างสม่ำเสมอจะช่วยลดอาการได้ แต่การรักษาอย่างถูกต้องจะให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า
ภาวะแทรกซ้อนของขนคุดมีหรือไม่ อันตรายไหม ?
โดยทั่วไปขนคุดไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพครับ แต่อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ เช่น การอักเสบของผิวหนัง การติดเชื้อแบคทีเรียหากมีการเกาจนเป็นแผล การเกิดแผลเป็นจากการแกะขนคุด หรือปัญหาด้านจิตใจจากความไม่มั่นใจในรูปลักษณ์ การรักษาด้วยเลเซอร์อย่างถูกต้องจะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้ครับ
มีขนคุดควรพบแพทย์หรือไม่ ?
โดยทั่วไป ขนคุดไม่ใช่ภาวะที่อันตรายอย่างที่หมออธิบายไปข้างต้น และมักไม่จำเป็นต้องพบแพทย์ครับ แต่ในกรณีที่เป็นหนักขึ้น หรือส่งผลความมั่นใจ แนะนำปรึกษาแพทย์ครับ เช่น
- มีอาการอักเสบรุนแรง หรือมีอาการเจ็บปวด
- มีการติดเชื้อ เช่น มีหนองหรือมีไข้
- ขนคุดเกิดขึ้นในบริเวณกว้างหรือลุกลามมากขึ้น
- การรักษาด้วยตนเองไม่ได้ผล หรืออาการแย่ลง
- ขนคุดส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตหรือความมั่นใจ
หากมีอาการดังกล่าวควรพบแพทย์เพื่อรับการรักษา และขอคำแนะนำเพิ่มเติม
วิธีแก้คันขนคุด ทำอย่างไร ?
อาการคันจากขนคุดมักเกิดจากขนคุดอักเสบ การรักษาสามารถทำได้โดยการใช้ครีมและยาทาภายนอก ใช้ครีมที่มีส่วนผสมของกรดซาลิไซลิก (Salicylic Acid) หรือเบนโซอิลเพอร์ออกไซด์ (Benzoyl Peroxide) เพื่อช่วยลดการอักเสบและฆ่าเชื้อแบคทีเรีย
อย่างไรก็ตามเมื่อเริ่มมีอาการคัน ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ การรักษาที่ต้นตอด้วยการทำเลเซอร์กำจัดขนคุด เป็นวิธีที่หมอแนะนำครับ
สรุป ขนคุดรักษาได้
ขนคุดเป็นปัญหาผิวหนังที่สามารถรักษาได้ การเข้าใจสาเหตุและอาการของขนคุดจะช่วยให้เราสามารถเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมได้
ปัจจุบันมีวิธีรักษาขนคุดด้วยเลเซอร์เป็นวิธีที่ให้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพสูง หากใครมีปัญหาขนคุดที่รบกวนความมั่นใจหรือส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต ไม่ควรปล่อยไว้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ได้ผิวหนังที่เรียบเนียนและสวยงามอย่างที่ต้องการ
อ้างอิง

